Gospodnie, daj mi to wiedzie\u0107,<\/p>\n\n\n\n
Bych mog\u0142 o tem cso powiedzie\u0107,<\/p>\n\n\n\n
O chlebowem stole.<\/p>\n\n\n\n
Zgarnie na si\u0119 wszytko pole,<\/p>\n\n\n\n
Cso w sto[do]le i w tobole,<\/p>\n\n\n\n
Cso le na niwie zwi\u0119\u017ce,<\/p>\n\n\n\n
To wszytko na stole l\u0119\u017ce;<\/p>\n\n\n\n
Przeto\u0107 sto\u0142 wieliki \u015bwieboda,<\/p>\n\n\n\n
Staje na nim piwo i woda,<\/p>\n\n\n\n
I k temu mi\u0119so i chleb,<\/p>\n\n\n\n
I wiele jinych potrzeb,<\/p>\n\n\n\n
Pod\u0142ug dostatka tego,<\/p>\n\n\n\n
Kto le mo\u017ce dosta\u0107 czego.<\/p>\n\n\n\n
\nZ jutra wiesio\u0142 nikt nie b\u0119dzie,<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Ali\u017c gdy za sto\u0142em si\u0119dzie,<\/p>\n\n\n\n
To\u017c wszego my\u015blenia zb\u0119dzie;<\/p>\n\n\n\n
A ma z pokojem sie\u015b\u0107,<\/p>\n\n\n\n
A przy tem si\u0119 ma naje\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
A mnogi idzie za sto\u0142,<\/p>\n\n\n\n
Si\u0119dzie za nim jako wo\u0142,<\/p>\n\n\n\n
Jakoby w ziemi\u0119 wetkn\u0105\u0142 ko\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Nie ma talerza karmieniu swemu,<\/p>\n\n\n\n
E\u017cby ji ukroji\u0142 drugiemu,<\/p>\n\n\n\n
A grabi si\u0119 w mis\u0119 przod,<\/p>\n\n\n\n
I\u017c mu mied\u017awno jako miod;<\/p>\n\n\n\n
Bogdaj mu zaleg\u0142 usta wrzod!<\/p>\n\n\n\n
A je z mnog\u0105 twarz\u0105 cudn\u0105,<\/p>\n\n\n\n
A b\u0119dzie mie\u0107 r\u0119k\u0119 brudn\u0105;<\/p>\n\n\n\n
Ana te\u017c ma k niemu rzecz ob\u0142udn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
A pe\u0142na mis\u0119 nadrobi<\/p>\n\n\n\n
Jako on, cso motyk\u0105 robi.<\/p>\n\n\n\n
Si\u0119ga w mis\u0119 prze drugiego,<\/p>\n\n\n\n
Szukaj\u0119 k\u0119sa lubego,<\/p>\n\n\n\n
Niedostojen nics dobrego.<\/p>\n\n\n\n
\nAno w\u017cdy widz\u0105, gdzie csny siedzi,<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Ka\u017cdy ji s\u0142uga nawiedzi,<\/p>\n\n\n\n
Wszytko jego dobre sprawia,<\/p>\n\n\n\n
Lepsze misy przede\u0144 stawia.<\/p>\n\n\n\n
Mnodzy na tem nics nie dadz\u0105,<\/p>\n\n\n\n
Si\u0119dzie, gdzie go nie posadz\u0105;<\/p>\n\n\n\n
Chce si\u0119 sam posadzi\u0107 wyszej,<\/p>\n\n\n\n
Potem si\u0119dzie wielmi ni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n
Mnogi jeszcze przed d\u017awirzmi b\u0119dzie,<\/p>\n\n\n\n
Cso na jego miasto s\u0119dzie,<\/p>\n\n\n\n
An mu ma przez dzi\u0119ki wsta\u0107;<\/p>\n\n\n\n
Lepiej by tego niecha\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Jest mnogi ubogi pan,<\/p>\n\n\n\n
Cso b\u0119dzie ksi\u0105\u017c\u0119tom znan<\/p>\n\n\n\n
I za dobrego wezwan.<\/p>\n\n\n\n
Ten ma z prawem wyszej sie\u015b\u0107,<\/p>\n\n\n\n
Ma na\u0144 ka\u017cdy w\u0142o\u017cy\u0107 cze\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Nie mo\u017ce by\u0107 panic taki,<\/p>\n\n\n\n
Musi ji w tem poczci\u0107 wszaki;<\/p>\n\n\n\n
Bo czego wie doma chowany,<\/p>\n\n\n\n
To mu powie je\u017cd\u017ca\u0142y.<\/p>\n\n\n\n
U wody si\u0119 poczyna cze\u015b\u0107;<\/p>\n\n\n\n
Drzewiej, ni\u017c gdy si\u0119d\u0105 je\u015b\u0107,<\/p>\n\n\n\n
Tedy j\u0105 na r\u0119ce daj\u0105 –<\/p>\n\n\n\n
Tu si\u0119 wi\u0119c starszy poznaj\u0105,<\/p>\n\n\n\n
Przy tem si\u0119 k sto\u0142u sadzaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Za to si\u0119 ma ka\u017cdy wzi\u0105\u0107,<\/p>\n\n\n\n
Ot\u0142o\u017cywszy jedno sw\u0105\u0107;<\/p>\n\n\n\n
Mnodzy za to nics nie dbaj\u0105,<\/p>\n\n\n\n
I\u017c jim o czci powiedaj\u0105,<\/p>\n\n\n\n
Przy tem mnogiego ruszaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Kogo podle siebie ma,<\/p>\n\n\n\n
Tego z rzecz\u0105 nagaba,<\/p>\n\n\n\n
Nie chce dobrej mowy dba\u0107,<\/p>\n\n\n\n
Nic da drugiemu s\u0142ucha\u0107.<\/p>\n\n\n\n
\nPanny, na to si\u0119 trzymajcie,<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Ma\u0142e k\u0119sy przed si\u0119 krajcie!<\/p>\n\n\n\n
Ukrawaj cz\u0119sto a ma\u0142o,<\/p>\n\n\n\n
A jedz, byle\u0107 si\u0119 jedno chcia\u0142o.<\/p>\n\n\n\n
Tako panna, jako pani<\/p>\n\n\n\n
Ma to wiedzie\u0107, cso si\u0119 gani;<\/p>\n\n\n\n
Lecz rycerz albo panosz\u0105<\/p>\n\n\n\n
Czci \u017ce\u0144sk\u0105 twarz, to\u0107 przyg\u0142usza.<\/p>\n\n\n\n
Cso masz na stole lepszego przed sob\u0105,<\/p>\n\n\n\n
Czci j\u0105, i\u017cby \u017cy\u0142a z tob\u0105:<\/p>\n\n\n\n
Bo kto\u0107 je chce sobie zachowa\u0107,<\/p>\n\n\n\n
B\u0119d\u0105 ji wszytki mi\u0142owa\u0107<\/p>\n\n\n\n
I kromie oczu dzi\u0119kowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
\nJa was chwale, panny, panie,<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
I\u017c przed wami nics lepszego nie;<\/p>\n\n\n\n
Bo\u0107 paniami stoji wiesiele,<\/p>\n\n\n\n
Jego jest na \u015bwiecie wiele.<\/p>\n\n\n\n
I od nich wszytk\u0119 dobro\u0107 mamy,<\/p>\n\n\n\n
Jedno na to sami dbajmy.<\/p>\n\n\n\n
I to\u0107 s\u0105 \u017ali, cso jim szkodz\u0105,<\/p>\n\n\n\n
Bo nas ku wszej czci przywodz\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Kto nie wie, przecz by to by\u0142o,<\/p>\n\n\n\n
Ja mu powiem, a\u0107 mu mi\u0142o.<\/p>\n\n\n\n
Kto koli csn\u0105 matk\u0119 ma,<\/p>\n\n\n\n
S niej wszytk\u0119 cze\u015b\u0107 otrzyma,<\/p>\n\n\n\n
Prze ni\u0119 mu nikt nie nagani.<\/p>\n\n\n\n
T\u0119\u0107 ma moc ka\u017cda csna pani.<\/p>\n\n\n\n
Przeto\u017c je nam chwali\u0107 s\u0142usza,<\/p>\n\n\n\n
W kiem je\u015b\u0107 koli dobra dusza,<\/p>\n\n\n\n
Bo\u0107 jest korona csna pani,<\/p>\n\n\n\n
Przepa\u015b\u0107 by mu, kto j\u0105 gani,<\/p>\n\n\n\n
Ot Matki Bo\u017ce t\u0119 moc maj\u0105,<\/p>\n\n\n\n
I\u017c przeciw jim ksi\u0105\u017c\u0119ta wstaj\u0105<\/p>\n\n\n\n
I wielk\u0105 jim chwa\u0142\u0119 daj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Kto koli czci \u017ce\u0144sk\u0105 twarz,<\/p>\n\n\n\n
Matko Bo\u017ca, ji tym odarz:<\/p>\n\n\n\n
Przymi ji za s\u0142ug\u0119 swego,<\/p>\n\n\n\n
Schowaj grzecha \u015bmiertnego<\/p>\n\n\n\n
I te\u017c sko\u0144czenia nag\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n
\nPrzymicie to powiedanie<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Prze wasz\u0105 cze\u015b\u0107, panny, panie!<\/p>\n\n\n\n
Te\u017c, mi\u0142y Gospodnie moj,<\/p>\n\n\n\n
S\u0142ota, grzeszny s\u0142uga twoj,<\/p>\n\n\n\n
Prosi za to twej mi\u0142o\u015bci,<\/p>\n\n\n\n
Udziel nam wszem swej rado\u015bci. Amen.<\/p>\n\n\n\n
Interpretacja \u201eWiersza S\u0142oty o chlebowym stole\u201d<\/h1>\n\n\n\n
\u201eWiersz S\u0142oty o chlebowym stole\u201d to jeden z najstarszych zachowanych wierszy w j\u0119zyku polskim, pochodz\u0105cy z prze\u0142omu XIII i XIV wieku. Jego autorstwo przypisuje si\u0119 anonimowemu mnichowi lub skrybie, kt\u00f3ry tworzy\u0142 w czasach, gdy j\u0119zyk polski dopiero zacz\u0105\u0142 by\u0107 u\u017cywany w literaturze. Wiersz jest przyk\u0142adem literatury \u015bredniowiecznej, w kt\u00f3rej dominowa\u0142y motywy religijne i moralizatorskie.<\/p>\n\n\n\n
Tematyka i motywy<\/h2>\n\n\n\n
Chleb jako symbol<\/h3>\n\n\n\n
Chleb w wierszu S\u0142oty jest nie tylko podstawowym po\u017cywieniem, ale tak\u017ce symbolem \u017cycia, dostatku i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa. W \u015bredniowieczu chleb mia\u0142 szczeg\u00f3lne znaczenie, b\u0119d\u0105c synonimem go\u015bcinno\u015bci i dobrobytu. Wiersz podkre\u015bla, jak wa\u017cne jest, aby dzieli\u0107 si\u0119 chlebem z innymi, co mo\u017cna interpretowa\u0107 jako apel do mi\u0142osierdzia i wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n
St\u00f3\u0142 jako miejsce spotka\u0144<\/h3>\n\n\n\n
St\u00f3\u0142 w utworze symbolizuje jedno\u015b\u0107 i wsp\u00f3lnot\u0119. To przy stole spotykaj\u0105 si\u0119 ludzie, aby dzieli\u0107 si\u0119 nie tylko posi\u0142kiem, ale tak\u017ce swoimi troskami i rado\u015bciami. St\u00f3\u0142 jest miejscem, gdzie zacie\u015bniaj\u0105 si\u0119 wi\u0119zi mi\u0119dzyludzkie, co w kontek\u015bcie \u015bredniowiecznym mia\u0142o szczeg\u00f3lne znaczenie, zw\u0142aszcza w spo\u0142eczno\u015bciach wiejskich i klasztornych.<\/p>\n\n\n\n
Styl i j\u0119zyk<\/h2>\n\n\n\n
J\u0119zyk \u015bredniowieczny<\/h3>\n\n\n\n
Wiersz S\u0142oty jest napisany w j\u0119zyku staropolskim, kt\u00f3ry dla wsp\u00f3\u0142czesnego czytelnika mo\u017ce by\u0107 trudny do zrozumienia. Charakteryzuje go prostota i bezpo\u015brednio\u015b\u0107, odzwierciedlaj\u0105c \u00f3wczesne realia \u017cycia codziennego oraz duchowo\u015b\u0107 ludzi tamtych czas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Forma i struktura<\/h3>\n\n\n\n
Wiersz jest kr\u00f3tki i zwi\u0119z\u0142y, co jest typowe dla \u015bredniowiecznej poezji moralizatorskiej. Jego forma jest przemy\u015blana, a uk\u0142ad wers\u00f3w sugeruje rytmiczno\u015b\u0107 i melodyjno\u015b\u0107, kt\u00f3re u\u0142atwia\u0142y zapami\u0119tywanie i recytacj\u0119 w czasach, gdy umiej\u0119tno\u015b\u0107 czytania i pisania nie by\u0142a powszechna.<\/p>\n\n\n\n
Przes\u0142anie<\/h2>\n\n\n\n
\u201eWiersz S\u0142oty o chlebowym stole\u201d niesie ze sob\u0105 ponadczasowe przes\u0142anie o znaczeniu wsp\u00f3lnoty, go\u015bcinno\u015bci i dzielenia si\u0119 z innymi. Uczy nas, \u017ce warto\u015bci takie jak solidarno\u015b\u0107 i mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego s\u0105 fundamentem harmonijnego \u017cycia spo\u0142ecznego. W kontek\u015bcie historycznym wiersz ten jest nie tylko \u015bwiadectwem dawnych czas\u00f3w, ale tak\u017ce cennym dziedzictwem kulturowym, kt\u00f3re przypomina o korzeniach naszej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, \u201eWiersz S\u0142oty o chlebowym stole\u201d to nie tylko zabytek literacki, ale i wa\u017cna lekcja \u017cyciowa, kt\u00f3ra uczy nas, jak wa\u017cne jest dzielenie si\u0119 tym, co mamy, z innymi lud\u017ami.<\/p>\n\n\n\n
photo Image by Renato Canepa<\/a> from Pixabay<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
WIERSZ S\u0141OTY: O ZACHOWANIU SI\u0118 PRZY STOLE Gospodnie, daj mi to wiedzie\u0107, Bych mog\u0142 o tem cso powiedzie\u0107, O chlebowem stole. Zgarnie na si\u0119 wszytko pole, Cso w sto[do]le i w tobole, Cso le na niwie zwi\u0119\u017ce, To wszytko na stole l\u0119\u017ce; Przeto\u0107 sto\u0142 wieliki \u015bwieboda, Staje na nim piwo i woda, I k temu mi\u0119so…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":101,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-100","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/swiatpoezji.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/swiatpoezji.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/swiatpoezji.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/swiatpoezji.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/swiatpoezji.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=100"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/swiatpoezji.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":102,"href":"http:\/\/swiatpoezji.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100\/revisions\/102"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/swiatpoezji.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/101"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/swiatpoezji.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/swiatpoezji.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/swiatpoezji.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}